Nên đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả?

dat bat huong truoc hay sau mam ngu qua

Thờ cúng tổ tiên, một phong tục cổ truyền của Việt Nam, là một nghi lễ nhằm tri ân những người đã khuất trong gia đình và nhắc nhở mọi người về cội nguồn. Có nhiều người thắc mắc rằng: trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên nên đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả? Để giải đáp câu hỏi này chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu về loại hình tín ngưỡng này thông qua nội dung dưới đây.

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ở Việt Nam có từ bao giờ?

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên được người Hoa du nhập vào Việt Nam trong thời gian dài đô hộ của họ, bắt đầu từ 200 năm trước. Từ đó, nó đã ngấm sâu vào tâm thức người Việt và cùng với Nho giáo làm cơ sở cho tôn giáo và cơ cấu xã hội của đất nước.

dat bat huong truoc hay sau mam ngu qua

Thờ cúng là một tín ngưỡng lâu đời của người Việt

Thờ cúng tổ tiên không chỉ là chất kết dính gắn kết người Việt với nhau mà còn là một trong những khái niệm khó hiểu nhất đối với những người gốc Anglo-Saxon hay châu Âu. Người ta nói rằng người Việt Nam tin vào người chết, trong khi người Huyền bí chỉ tin vào cái chết.

Cơ sở của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên dường như xuất phát từ hai ý tưởng nguyên tắc:

  • Những người đi trước luôn quan tâm và có ích cho công việc của người sống
  • Sự lo lắng, sợ hãi về người chết, với các thực hành để xoa dịu họ. Những ý tưởng sau này thường đóng vai trò như một hình thức phân phối cảm xúc hơn là tôn thờ.

Người Việt Nam thờ tổ tiên như thế nào?

Việc thờ cúng tổ tiên tương đối đơn giản. Gần như mọi ngôi nhà, cơ quan, doanh nghiệp ở Việt Nam đều có một bàn thờ nhỏ dùng để giao tiếp với tổ tiên.

Nhang được đốt thường xuyên. Lễ vật được thực hiện – trái cây, đồ ngọt và quà tặng. Đi kèm là vàng mã: tiền, xe máy, ô tô, nhà cửa,… Sau khi cúng, lễ vật được đốt để linh hồn của lễ vật lên trời cho tổ tiên sử dụng.

Trước đây, thu nhập từ một mảnh đất được sử dụng để duy trì bàn thờ và sắp xếp các nghi lễ, nhưng truyền thống này hiện đã mai một. Tuy nhiên, tục lệ người con trưởng sẽ sắp xếp nghi lễ và thừa kế ngôi nhà trong gia đình khi cha mẹ qua đời vẫn được tuân thủ một cách tổng thể.

Một yếu tố truyền thống khác là việc đặt các bài vị bằng gỗ trên bàn thờ của mỗi người trong các thế hệ gần đây. Ngày nay điều này ít được quan sát chặt chẽ hơn và máy tính bảng thường được thay thế bằng ảnh. Một số nhà chùa có bài vị thờ cúng tổ tiên thay cho những người thường xuyên thờ cúng.

Người Việt thờ cúng tổ tiên khi nào?

Việc thờ cúng diễn ra thường xuyên vào những ngày đặc biệt, chẳng hạn như lễ hội, ngày rằm, ngày giỗ tổ,… Vào những dịp quan trọng như chuyển nhà, khởi nghiệp, sinh con đẻ cái và bất cứ khi nào các thành viên trong gia đình cần sự hướng dẫn, chiếu cố đều được tổ tiên hỏi ý kiến.

Hiện tượng đốt vàng mã ở trên đường phố của các thị trấn và thành phố có nghĩa là đó là ngày lễ hội hoặc ngày trăng. Hoặc chúng có thể là một sự kiện ảnh hưởng đến một gia đình.

Tại sao người Việt Nam ta lại thờ cúng tổ tiên?

Đối với người Việt, thờ cúng tổ tiên không liên quan đến ma quỷ, tâm linh hay thậm chí là siêu nhiên theo quan niệm phương Tây. Nó thậm chí không phải là một niềm tin theo nghĩa là nó được mở ra để đặt câu hỏi bởi các tín đồ.

dat bat huong truoc hay sau mam ngu qua

Thờ cúng là việc làm thể hiện sự biết ơn của con cháu tới ông bà, tổ tiên

Người Việt Nam chấp nhận một thực tế rằng tổ tiên của họ tiếp tục sống ở một cõi khác, và nhiệm vụ của người sống là phải đáp ứng nhu cầu của họ. Đổi lại, tổ tiên cho lời khuyên và mang lại may mắn.

Những người theo đạo Phật luôn tin vào những kiếp trước, nên họ luôn tìm cách sửa chữa những hành động xấu trước đây để đạt đến giác ngộ. Đối với người Việt Nam, cái chết, nghi lễ và thực hành thờ cúng tổ tiên, tạo thành sự chuyển giao quyền lực từ đời sống hữu hình sang phi vật thể.

Sự tồn tại là một chuỗi liên tục trải dài qua khi sinh ra, một cuộc sống trải qua ở dạng hữu hình trên Trái đất, sau đó là cái chết và một linh hồn tồn tại ở một cõi khác trong hai hoặc ba thế hệ nữa.

Thờ cúng tổ tiên ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống hàng ngày ở Việt Nam?

Ảnh hưởng của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên đối với xã hội Việt Nam rất sâu sắc. Có ba quan niệm chính như sau:

  • Liên quan đến cuộc sống như một phần nhỏ của một tổng thể vĩ đại hơn vô hạn bao trùm toàn bộ chủng tộc.
  • Một niềm tin rằng quá khứ và hiện tại tồn tại đồng thời.
  • Xác nhận rằng hành vi của mỗi cá nhân trong cuộc sống có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của con cháu họ.

Những đồ vật không thể thiếu trên bàn thờ của gia đình Việt Nam

Tùy theo gia đình theo đạo nào mà bạn có thể tìm được những vật dụng trang trí bàn thờ gia tiên khác nhau. Nhưng mỗi điện thờ đều có chủ đề chung là tôn kính người chết của gia đình. Bàn thờ gia tiên dùng để đón linh hồn tổ tiên vào nhà và tạo cho họ cảm giác được yêu thương, chăm sóc.

dat bat huong truoc hay sau mam ngu qua

Bàn thờ tổ tiên cần phải trang trí, bày biện đầy đủ đồ thờ cúng

Dưới đây, chúng ta sẽ xem xét một số điều phổ biến nhất bạn có thể thấy trên bàn thờ gia tiên Việt Nam:

Vải đỏ

Bàn thờ gia tiên của người Việt hầu như luôn bao gồm một số loại vải, thường là màu đỏ. Ở Việt Nam, màu đỏ theo truyền thống tượng trưng cho hạnh phúc và may mắn.

Nến

Đối với nghi lễ thờ cúng tổ tiên, các thành viên trong gia đình có thể thắp những ngọn nến này như một cách để đón các linh hồn về. Những ngọn nến trên bàn thờ gia tiên của người Việt, thường có màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn và tài lộc. Nến cũng có thể có màu trắng để tượng trưng cho sự thương tiếc nếu một thành viên trong gia đình vừa qua đời.

Hình ảnh

Các gia đình thường cá nhân hóa bàn thờ của họ với hình ảnh của những người thân đã khuất mà họ muốn tôn vinh. Đặt một bức ảnh của tổ tiên trên bàn thờ có thể giúp hướng các nghi lễ của tổ tiên đối với người cụ thể đó.

Khắc

Khi không có ảnh, gia đình có thể đặt một miếng gỗ hoặc đá có khắc trên bàn thờ để tượng trưng cho tổ tiên (cửu huyền thất tổ). Một khi tên đã được khắc vào hoặc viết trên bảng, đối tượng đại diện cho tổ tiên đó vô thời hạn.

Ở nhiều hộ gia đình, việc nói tên của tổ tiên hoặc thành viên trong gia đình sau khi họ qua đời được coi là không thích hợp. Khi đó, cửu huyền thất tổ đóng vai trò là kết nối thực sự của người đó với thế giới sống.

Đồ cúng

Nhiều bàn thờ gia tiên bao gồm đồ cúng tạm thời cho linh hồn tổ tiên. Thức ăn đại diện cho nguồn dinh dưỡng cần thiết của tổ tiên để hoàn thành cuộc hành trình qua thế giới bên kia.

Đồ ăn cúng thường chỉ là tạm thời. Đây là đồ cúng mang tính biểu tượng và gia đình thường ăn đồ cúng sau một thời gian ngắn để tránh lãng phí thức ăn.

Biểu tượng tôn giáo

Tùy thuộc vào tôn giáo hoặc tôn giáo mà gia đình thực hành, họ thường sẽ có các nhân vật hoặc biểu tượng tôn giáo trên bàn thờ gia tiên. Trong các ngôi nhà theo đạo Phật, điều này có thể bao gồm các hình và tượng Phật. Trong những ngôi nhà Công giáo, bạn có thể tìm thấy một cây thánh giá.

Hoa

Hầu hết các bàn thờ gia tiên đều có hoa tươi hoặc bó hoa rực rỡ cắm trong lọ trang trí. Những bông hoa thường tượng trưng cho sự may mắn hoặc thịnh vượng theo màu sắc của chúng. Màu sắc phổ biến nhất được sử dụng cho hoa bàn thờ là màu đỏ và màu vàng.

Như đã nói, màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn và tài lộc. Màu vàng hoặc vàng tượng trưng cho hạnh phúc và thịnh vượng. Bàn thờ gia tiên cũng có thể có hoa sen, là quốc hoa của Việt Nam.

Mâm ngũ quả

Như đã nói ở trên, các gia đình thường làm đồ ăn cúng gia tiên bằng cách đặt lên bàn thờ. Gần như bất kỳ loại thực phẩm nào cũng có thể dùng như một vật phẩm cúng dường cho linh hồn.

Nhưng đặc biệt hơn, nhiều gia đình đặt mâm quả kết hợp trên bàn thờ gia tiên. Việc cúng mâm ngũ quả thường diễn ra vào những ngày lễ như Tết . Tuy nhiên, một gia đình có thể cùng nhau sắp xếp bất cứ khi nào họ muốn.

Mâm ngũ quả theo truyền thống bao gồm chuối, hồng, lê, bưởi và quýt, tất cả đều có màu sắc khác nhau. Mục đích là để chọn một loại trái cây đại diện cho mỗi năm màu, lần lượt tượng trưng cho sự thịnh vượng, công danh, trường thọ, sức khỏe và bình an.

Bát hương

Trên bàn thờ gia tiên trong gia đình Việt Nam luôn có một lư hương. Thắp hương là một phần không thể thiếu trong mọi nghi lễ, kể cả truyền thống thờ cúng tổ tiên. Bát hương thường là một chiếc bát tròn bằng đồng hoặc sứ. Nó được trang trí lộng lẫy và chứa đầy cát hoặc gạo chưa nấu chín để giữ hương.

Thắp hương trên bàn thờ gia tiên được cho là để ngỏ lời mời gọi vong linh tổ tiên. Bằng cách thắp hương trên bàn thờ, người ta tin rằng gia đình có thể khiến tổ tiên cảm thấy được chào đón. Vậy nên để bát hương trước hay sau mâm ngũ quả?

Nên đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả?

Có nhiều người thắc mắc không biết bát hương đặt trước hay sau mâm ngũ quả? Thì lời giải cho câu hỏi này đó chính là: Từ thuở xa xưa đến nay, nhiều gia đình Việt Nam đều thực hiện nghi thức đặt mâm ngũ quả nằm trước bát hương. Chúng được đặt theo chiều từ bát hương nhìn ra.

dat bat huong truoc hay sau mam ngu qua

Thông thường bát hương sẽ đặt sau mâm ngũ quả trên bàn thờ

Được biết, đây là kinh nghiệm đã được ông cha ta đúc kết ra từ đời này qua đời khác. Và đây cũng chính là cách đặt bát hương chuẩn xác nhất. Chính vì vậy, các gia chủ không cần quá lo lắng về vấn đề bát hương nên để trước hay sau mâm ngũ quả.

Nói chung, việc đặt mâm ngũ quả đặt trước hay sau bát hương thì tùy theo gia đình theo đạo nào mà bạn có thể tìm được những vật dụng trang trí bàn thờ gia tiên khác nhau. Nhưng mỗi điện thờ đều có chủ đề chung là tôn kính người chết của gia đình. Bàn thờ gia tiên dùng để đón linh hồn tổ tiên vào nhà và tạo cho họ cảm giác được yêu thương, chăm sóc.

Ngoài ra, theo truyền thống, mọi người tin rằng họ kiếm được công đức, hoặc may mắn, dựa trên sự thành tâm của sự tôn thờ của họ. Việc không tôn kính tổ tiên của bạn có thể mang lại bất hạnh và thậm chí là cái chết.

Như vậy, với những thông tin chia sẻ về tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong văn hóa người Việt Nam, cũng như giải đáp thắc mắc nên đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả? Đã được trình bày phía trên. Hy vọng, các bạn đã hiểu thêm về một nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Nếu các bạn mong muốn sở hữu những vật phẩm thờ cúng được điêu khắc bằng đá đẹp mắt, đảm bảo chất lượng và độ uy tín  thì vui lòng liên hệ đến: ĐÁ MỸ NGHỆ THÀNH ĐÔ.

Bài viết cùng chuyên mục :